پژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی تربیت اسلامی1735-4536184320230321Explaining Martyr Ibrahim Hadi’s Lifestyle in Six Spheres as a Role Model of Educationتبیین سبک زندگی شهید ابراهیم هادی در ساحت های شش گانه به عنوان الگوی تربیت725206310.30471/edu.2023.8616.2601FAمریم نساجاستادیار، گروه معارف، دانشگاه فرهنگیان0000-0002-4136-8704Journal Article20220518This qualitative research explains the educational lifestyle of Martyr Ibrahim Hadi through textual data-based method and content analysis as well as coding, and seeks to present a model for the Islamic lifestyle in six educational spheres. The findings of this study include 365 basic themes, 42 organizing themes, and 6 comprehensive themes. The results of the study show that his educational model in the scientific and technological sphere, the aesthetic and art sphere, the economic and professional sphere, the biological and physical sphere, the social and political sphere, and the sphere of belief and worship, respectively, are as follows: scientific and logical thinking along with the study of insight, knowledge-seeking and truth-seeking; the ability to apply religion in the form of cultural and artistic work, social ethics and tolerance; strategic management in war, chivalry and tireless spirit, being sportsman and working, spirit of jihad and resistance; humility, beauty in appearance, health and safety improvement; attending to people's affairs, good-temperedness, awareness of political issues, and analyzing and paying attention to Velayat-e Faqih; observance of moral qualities and purification of soul, belief in Ahl al-Bayt (a.s.), belief in lawful sustenance and reliance on Allah, seeking human perfection and divine satisfaction, adherence to religious rules and observance of moral principles and manners.تربیت لازمه و اساس زندگی انسان است. این پژوهش کیفی به روش داده بنیاد متنی و تحلیل مضمون و از طریق کدگذاری به تبیین زندگی تربیتی شهید ابراهیم هادی پرداخته و در صدد بیان الگویی برای سبک زندگی اسلامی در شش ساحت تربیتی است. یافته های پژوهش شامل 365 مضمون پایه، 42 مضمون سازمان دهنده و 6 مضمون فراگیر است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که الگوی تربیتی ایشان در ساحت علمی و فناورانه، ساحت زیبایی شناختی و هنر، ساحت اقتصادی و حرفه ای، ساحت زیستی و بدنی، ساحت اجتماعی و سیاسی، ساحت اعتقادی و عبادی به ترتیب عبارت است از: تفکر علمی و منطقی همراه با بصیرت شناسی، به دنبال علم و حقیقت جویی؛ توان به کارگیری دین در قالب کار فرهنگی و هنری، اخلاق اجتماعی و سعه صدر؛ مدیریت استراتژیک در جنگ، جوانمردی و روحیه خستگی ناپذیر، اهل ورزش و کار، روحیه جهاد و مقاومت؛ ساده و بی آلایش، زیبایی ظاهری، ارتقای سلامت و ایمنی؛ رسیدگی به امور مردم، خوش خلقی، آگاه به مسائل سیاسی و تحلیل و توجه به ولایت فقیه؛ رعایت صفات اخلاقی و تزکیه نفس، اعتقاد به اهل بیت ع، اعتقاد به رزق حلال وتوکل بر خدا، به دنبال کمالات انسانی ورضایت الهی، تقید به رعایت احکام دین و رعایت اصول و اداب اخلاقی است.https://islamicedu.rihu.ac.ir/article_2063_ea084b1989a03c25a581a99821ea0c30.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی تربیت اسلامی1735-4536184320230321A Critical Study on the Policies of the Iranian Education System in Sexual Education of Adolescentsبررسی انتقادی خطمشی نظام آموزش و پرورش ایران در تربیت جنسی نوجوانان2547201510.30471/edu.2022.8438.2557FAرضا کمائیدانش آموخته دانشگاه باقرالعلوم(ع) قمنعمت اله کرم اللهیدانشیارو مدیرگروه جامعه شناسی دانشگاه باقرالعلوم(ع) قمJournal Article20220307‘Sexual education’ is not only one of the most complex and important aspects of education but also one of the important issues in a society. It plays a significant role in shaping human personality and affects his thoughts, emotions and behaviors. Since the analysis of theoretical discussions and practical policies in sexual education can be the basis for enlightenment of the minds of researchers and educators, the present study, which aims at critical examination of the policies of the Iranian education system in sexual education of adolescents, was conducted with a social approach. Reviewing all upstream documents and regulations of the education system, and considering the strong points, the authors seek to criticize the policies and approaches of Iranian education system in sexual education of adolescents. The result of the study shows that, according to these critical studies, the dominant policy and approach of the Iranian education system to sexual education is ‘the control of sexual desire’, which can be interpreted as a ‘control policy’. One of the characteristics of this policy is to pay more attention to the preventive aspects of sexual education. The manifestation of this policy is on the reality of sexual desire in such a way that instead of considering sexual desire as an opportunity for a virtuous life, it portrays sexual desire as a threat to a happy life.«تربیت جنسی» یکی از پیچیدهترین و مهم‌ترین ابعاد تعلیم و تربیت و از موضوعات مهم حوزه اجتماعی است که در چگونگی شکلگیری شخصیت انسان نقش بسزایی داشته و بر افکار، عواطف و رفتارهای وی تأثیرگذار است. نظر به اینکه تحلیل مباحث نظری و خطمشیهای عملی حوزه تربیت جنسی میتواند زمینهساز روشنگری و تنویر اذهان محققان و متولیان امر تربیت شود، در پژوهش حاضر که با هدف بررسی انتقادی خطمشیهای نظام آموزش و پرورش ایران در تربیت جنسی نوجوانان با رویکرد اجتماعی انجام شد، پژوهشگر بر آن است ﺗﺎ ضمن بررسی تمامی اسناد و آئیننامههای بالادستی نظام آموزش و پرورش و با در نظرگرفتن نقاط مثبت، به نقد خطمشیها و رویکردهای این سازمان در حوزه تربیت جنسی بپردازد. نتیجۀ اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﺸﺎن میدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس بررسیهای انتقادی، خطمشی و رویکرد حاکم بر نگاه به تربیتجنسی در ﻧﻈﺎم آﻣﻮزشوﭘﺮورش اﻳﺮان «ﻣﻬﺎر میل جنسی» اﺳﺖ، که میتوان از آن به «خطمشی ﻣﻬﺎر» تعبیر ﻛﺮد. از ویژگیﻫﺎى اﻳﻦ خطمشی ﺗﻮﺟﻪ بیشتر ﺑﻪ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎى سلبی و تحریمی تربیت جنسی است. جلوهگری اﻳﻦ خطمشی از واقعیت میل جنسی ﺑﻪﮔﻮﻧﻪاى اﺳﺖ ﻛﻪ بیش از آﻧﻜﻪ میل جنسی را فرصتی ﺑﺮاى زندگی فضیلتﻣﻨﺪاﻧﻪ تلقی ﻧﻤﺎﻳﺪ، آن را ﺗﻬﺪﻳﺪى ﺑﺮاى زندگی ﺳﻌﺎدﺗﻤﻨﺪاﻧﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ میکند.https://islamicedu.rihu.ac.ir/article_2015_7be4637447497b9143fcc0346c8a7e2d.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی تربیت اسلامی1735-4536184320230321The Evolution of the Meaning of Science and Its Effect on Eliminating Religious Education from the Iranian Public Education Systemتحول معنای علم و تأثیر آن بر حذف تربیت دینی از نظام آموزش عمومی کشور4969201110.30471/edu.2022.8463.2561FAحسین رئیسی وانانیدانشجوی دکتریعلی اصغر اسلامی تنهادانشگاه باقرالعلومJournal Article20220313
This study aims at investigating the evolution of the meaning of science and its effect on eliminating religious education from the Iranian public education system. The method of the study is descriptive-analytical through documentary-library technique. The results show that, during centuries, Muslims have always used the concept of ‘science’ in the meaning of ‘fāʼizʼ (literally, ‘successful’) and, according to them, the path of seeking knowledge is the very path of human success and salvation. However, since the 19th century, the epistemological foundation of science has changed and sensory science has taken over the responsibility of knowing the surrounding world. The new meaning of science has introduced new capacities for human’s domination over the natural and social world, and has established new structures such as the Iranian public education system. This public education system institutionalizes, by producing and promoting the meaning of ‘dominantʼ science, in students' minds and souls, the belief that, in learning science, they should aim at memorizing and acquiring information to overcome the natural and social world for more material profit. Therefore, intentionally or unintentionally, a new kind of education has been put on the agenda of the Iranian public education system, which is in complete opposition to ‘religious education’, and has finally led to its elimination.
هدف اصلی این پژوهش، بررسی تحول معنای علم و تأثیر آن بر حذف تربیت دینی از نظام آموزش عمومی کشور است. روش این پژوهش توصیفی−تحلیلی با استفاده از تکنیک اسنادی−کتابخانه‌ای بوده و نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که طی قرن‌ها، مسلمانان همواره مفهوم «علم» را در معنای «فائز» به‌کار برده‌اند و به باور ایشان، مسیر طلب علم درواقع همان مسیر فوز و فلاح و رستگاری انسان است. این درحالی است که از قرن نوزدهم بنیان معرفتی علم تغییر کرده و علم حسی عهده‌دار شناخت جهان پیرامون شد. معنای جدید علم، ظرفیت‌های جدیدی برای تسلط و غلبه انسان بر جهان طبیعی و اجتماعی معرفی کرد و به همراه خود ساختارهای جدیدی مانند نظام آموزش عمومی کشور را نیز بنا نهاد. نظام آموزش عمومی کشور با تولید و ترویج معنای علم «غالب»، این باور را در ذهن و جان دانش‌آموزان نهادینه میکند که هدف آنها از علم‌آموزی باید به خاطر سپاری و کسب اطلاعات در جهت غلبه بر جهان طبیعی و اجتماعی برای رسیدن به سود و منفعت مادی بیشتر باشد. بنابراین، خواسته یا ناخواسته نوع تربیت جدیدی در دستور کار نظام آموزش عمومی کشور قرار گرفته که در تقابل کامل با «تربیت دینی» بوده و در نهایت به حذف آن منجر شده است.https://islamicedu.rihu.ac.ir/article_2011_6b2e7c4ab7571b1fc10cd3a89a367c2a.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی تربیت اسلامی1735-4536184320230321The Theoretical Model of ‘Spiritual Education̕ with an Islamic Approach: A Research Synthesis Studyالگوی نظری «تربیت معنوی» با رویکرد اسلامی؛ یک مطالعه سنتزپژوهی7197201410.30471/edu.2022.8837.2649FAفاطمه وجدانیدانشیار دانشگاه شهید بهشتی0000-0002-0041-5199Journal Article20220822Today, spiritual growth and education is receiving considerable attention in many countries of the world. On the other hand, the literature of spiritual education has become very popular in our country, Iran, in recent decades. Translating and using Western literatures, regardless of the difference in assumptions and foundations, entails the risk of eclecticism and subsequent deviations of the young generation. Therefore, in the first step, it is necessary to specify the theoretical model of spiritual education with an Islamic approach. This study aims at explaining the theoretical model of spiritual education with an Islamic approach. It is a qualitative study conducted through the method of research synthesis. After analyzing the content of the selected documents, coding the data, categorizing the data under 8 categories, synthesis and combination of data, finally, the eight components of spiritual education with an Islamic approach were extracted and explained as follows: the concept of Islamic spirituality, the definition of spiritual education, the characteristics of spiritual education, the foundations, objectives, principles, and methods of spiritual education, as well as the relationship between religion and spiritual education, were achieved and explained. Finally, some ambiguities and challenges as well as suggestions for further studies were presented.امروزه رشد و تربیت معنوی در بسیاری از کشورهای جهان مورد توجه جدی قرار دارد. از سوی دیگر، ادبیات تربیت معنوی در دهه‌های اخیر در کشور ما نیز رواج بسیاری پیدا کرده است. ترجمه و استفاده از متون غربی بدون توجه به تفاوت در مفروضه‌ها و مبانی، خطر التقاط و انحرافات بعدی نسل جوان را در پی دارد. لذا در اولین قدم لازم است الگوی نظری تربیت معنوی با رویکرد اسلامی مشخص شود. هدف این تحقیق تبیین الگوی نظری تربیت معنوی با رویکرد اسلامی است. این پژوهش یک مطالعه کیفی است که با روش سنتزپژوهی انجام گرفته است. پس از تحلیل محتوای اسناد منتخب، کدگذاری داده‌ها، دسته‌بندی داده‌ها ذیل هشت طبقه، با هم‌نگری و ترکیب داده‌ها، در نهایت، مؤلفه‌های هشت‌گانه تربیت معنوی با رویکرد اسلامی شامل: مفهوم معنویت اسلامی، تعریف تربیت معنوی، ویژگی‌های تربیت معنوی، مبانی، اهداف، اصول، و روش‌های تربیت معنوی، و همچنین، نسبت میان دین و تربیت معنوی به دست آمد و تبیین شد. در نهایت، برخی ابهامات، چالش‌ها و همچنین، پیشنهادات پژوهشی برای ادامه مسیر پژوهش‌ها مطرح شد.https://islamicedu.rihu.ac.ir/article_2014_598194151ac0da2fb10d116a8502ba14.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی تربیت اسلامی1735-4536184320230321Analyzing the Model of Educators’ Ethics and Conduct in the Qur’anواکاوی الگوی اخلاق و سلوک مربی در قرآن99117201010.30471/edu.2022.8835.2648FAمهری صادقیانعلوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان0000-0002-2634-2485محمدحسین حیدریدانشیار
گروه علوم تربیتی
دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی
دانشگاه اصفهان0000-0002-1391-2258رضاعلی نوروزیعضو هیأت علمی/دانشگاه اصفهان0000-0003-2040-9586Journal Article20220820This study aimed at analyzing the model of educators’ ethics and conduct in the Qur’an. To do so, those verses of the Qur’an in which there was an educational situation were analyzed; at the same time, to understand the concepts of the Qur’an and their context more correctly, the interpretations of Al-Mīzān and Fī Ḍilāl al-Qur’ān were also referred to. In the present study, through the method of the theme analysis, first, 20 main themes of educators’ ethics and conduct related to the three process-oriented principles of learner's moral development, i.e. ‘cognitive, dispositional, and will and action’ were extracted. In the next step, the main obtained themes were categorized in the form of three organizing themes and one overarching theme; and finally, the network of themes and their pattern were compiled. The findings of the study show that the cognitive inferred themes in the components of ‘clear and unambiguous words for leaner's enlightenment’ and ‘explanation of true ends’, the dispositional inferred themes in the components of ‘explaining educators’ non-worldly goals and aspirations’, ‘identification of the educator with the learner’, and ‘gentle invitation from the educator’, and the inferred themes of will and action in the components of ‘the educator’s initiative in action’ and ‘avoidance of coercion and contentment with reminding’ have the highest frequency; therefore, they are considered the most important components.هدف از پژوهش حاضر، واکاوی الگوی اخلاق و سلوک مربی در قرآن بوده است. بدین منظور، آن دسته از آیات قرآن که در آنها یک موقعیت تربیتی وجود داشت، مورد واکاوی قرار گرفت؛ ضمناً برای درک صحیح‌تر مفاهیم قرآنی و سیاق آنها، به تفاسیر المیزان و فی ظلال القرآن نیز رجوع شد. در پژوهش حاضر، با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون، ابتدا ۲0 مضمون اصلی اخلاق و سلوک مربی مرتبط با مبادی سه‌گانه فرایندمحور رشد اخلاقی فراگیر یعنی «شناختی، گرایشی، اراده و عمل» استخراج شد. در گام بعدی، مضمون‌های اصلی به‌دست‌آمده در قالب سه مضمون سازمان دهنده و یک مضمون فراگیر دسته‌بندی گردید و درنهایت، شبکه مضامین و الگوی آنها تدوین شد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که مضمون‌های استنتاج شده محور شناختی در مؤلفه‌های «کلام روشن و ابهام‌زدا برای روشنگری فراگیر» و «تبیین غایت‌های حقیقی»، محور گرایشی در مؤلفه‌های «تبیین مقاصد و مطامع غیردنیوی مربی»، «همسانی مربی با فراگیر» و «دعوت توام با رأفت از جانب مربی» و محور اراده و عمل در مؤلفه‌های «پیش‌قدمی مربی در عمل» و «اجتناب از اجبار و اکتفا به تذکر» دارای بیشترین فراوانی بودند و لذا در شمار مهم‌ترین مؤلفه‌ها محسوب می‌شوند.https://islamicedu.rihu.ac.ir/article_2010_d12fe706337adfcff09d38332df2ed8f.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی تربیت اسلامی1735-4536184320230321The Educational Functions of Inquiry in Masnavi-ye-Ma‘navi with Emphasis on the First Bookکارکردهای تربیتی پرسشگری در مثنوی معنوی با تأکید بر دفتر اول119143202810.30471/edu.2022.8686.2611FAفاطمه داوری دولت آبادیدانشجوی دکتری ربان و ادبیات عرفانی دانشگاه اصفهان0000-0003-2409-3312محسن محمدی فشارکیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان ایران0000000214076730محمدحسین حیدریدانشیار
گروه علوم تربیتی
دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی
دانشگاه اصفهان0000-0002-1391-2258Journal Article20220618 <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br />Molavi is one of the poets and writers who has paid much attention, in his works, to the influence of words on the audience and to arousing them. One of the reasons for this claim is, in addition to his direct references to observe the audience's situation, that there are convergent, explanatory, and divergent questions in Masnavi-ye-Ma‘navi, which activates thought and creates positive change. The present study has first collected the questions in the First Book of Masnavi-ye-Ma‘navi, then, while separating educational questions, it has provided educational functions for them based on their arousal in the audience. Having studied and selected the sample, and collected the data, the researchers used the method of qualitative content analysis to analyze the data. The result of this study is that the educational questions of the First Book of Masnavi-ye-Ma‘navi are extracted in functions such as creating reminders, accepting inability, paying attention to and focusing on a subject, revealing neglect and ignorance, by removing neglect, demanding reasoning, expanding insight and knowledge, removing doubt, expressing regret and trying to compensate, asking Allah, and asking others. Teachers can use questions in the functions that were extracted from Masnavi-ye-Ma‘navi to rouse, resolve training and educational problems, develop students’ creativity and logical thinking. <br /> مولوی از جمله شاعران و نویسندگانی است که در آثار خود به تأثیرگذاری کلام بر مخاطب و برانگیختن او توجه زیادی دارد. یکی از دلایل این ادعا، علاوه‌بر اشارههای مستقیم او به رعایت حال مخاطب و وجود پرسشهای همگرا، تبیینی و واگرا در مثنوی معنوی است که باعث فعال شدن فکر و ایجاد تغییر مثبت میشود. پژوهش حاضر ابتدا به جمعآوری پرسشهای موجود در دفتر اول مثنوی معنوی پرداخته است، سپس ضمن جداسازی پرسشهای تربیتی، برای آنها کارکردهای تربیتی براساس برانگیزانندگی که در مخاطب دارند ارائه کرده است. محققان پس از مطالعه و انتخاب نمونه و جمعآوری داده‌ها، برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوای کیفی بهره برده‌اند. حاصل این پژوهش قرار گرفتن پرسشهای تربیتی دفتر نخست مثنوی در کارکردهایی چون ایجاد یادآوری، پذیرش ناتوانی، توجه و تمرکزدهی بر یک موضوع، نمایاندن غفلت و نادانی، غفلتزدایانه، استدلال خواهانه، بسط بینش و دانش، تردیدزدایانه، بیان پشیمانی و تلاش برای جبران، خواهش از خدا، خواهش از دیگران بوده است. مدرسان میتوانند از پرسش در کارکردهایی که از مثنوی مولوی استخراج شد، جهت برانگیزانندگی، رفع اشکالات آموزشی و تربیتی، رشد خلاقیت و تفکر منطقی دانش‌آموزان و دانشجویان استفاده کنند.https://islamicedu.rihu.ac.ir/article_2028_6e182ade6dd18263ca08fb0097b6e267.pdf