تبیین و نقد جریان مدارس تمدن‌سازی امام خمینی (ره) در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو / گروه فلسفه تعلیم و تربیت، بخش علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر، میدان پژوهش، کرمان، ایران

2 استادیار / گروه فلسفه تعلیم و تربیت، بخش علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر، میدان پژوهش، کرمان، ایران

10.30471/edu.2020.6131.2202

چکیده

با توجه به انتقادهای گسترده به نظام آموزش و پرورش، افرادی اقدام به راه‌اندازی مجموعه‌هایی متفاوت کرده‌اند؛ از جملۀ آنها، مجموعۀ تمدن‌سازی امام خمینیe است. اعضای این مجموعه، با توجه به مبانی عرفانی امام خمینی مشغول پژوهش و اقدام در جهت تحقق تمدن اسلامی‌اند که برخی فعالیت‌های آنان مستقیم با تعلیم و تربیت ارتباط دارند.
آنان معتقدند همه جامعه، مدرسه است. دانش‌آموزان طی فرایند اصلاح ساختارها و انجام دادن فعالیت‌های واقعی و مورد نیاز جامعه، مبتنی بر مبانی تمدنی، آموزش‌های لازم را فرا می‌گیرند و در عمل هم فعالیت‌های مختلفی انجام می‌دهند. با توجه به مبنای عرفانیِ وحدت وجود، علوم را از یکدیگر کاملاً تفکیک نمی‌کنند و معتقدند فعالیت‌های تربیتی، اقتصادی، طبی و...، به یکدیگر ربط دارند.
در این پژوهش، این مجموعه به روش خبرگی و نقادی تربیتی بررسی شده است. بسیاری از فعالیت‌های آنها را می‌توان به خوبی هم‌راستای سند تحول آموزش و پروش دید؛ هرچند انتقادهایی نیز به آنها وارد است؛ از جمله: آزمون و خطای متعدد، نبودن نظام ارزشیابی شفافِ دانش‌آموز و مربی، همچنین تغییرات زیاد در برنامه‌ریزی‌ها که به نظر می‌رسد بیشتر به دلیل ابهام در روش‌ها و بهره کافی نگرفتن از کتاب‌ها و پژوهش‌های نظری در برخی زمینه‌ها باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining and Criticizing the Process of Imam Khomeini School of Civilization in Iran

نویسندگان [English]

  • Hamzeh Mohammadabadi 1
  • Morad Yari dehnavi 2
1 Student / Department of Philosophy of Education, Department of Educational Sciences, Faculty of Literature and Science, Shahid Bahonar University, Pajoohesh Square, Kerman, Iran
2 Assistant Professor / Department of Philosophy of Education, Department of Educational Sciences, Faculty of Literature and Science, Shahid Bahonar University, Pajoohesh Square, Kerman, Iran
چکیده [English]

Due to many criticism of the education system, individuals have launched different collections. Among them is the Imam Khomeini Civilization Complex. Due to the mystical foundations of the Imam, the members of this collection are engaged in research and action towards the realization of Islamic civilization, some of which are directly related to education. They believe that the whole community is a school. Students receive the necessary training during the process of reforming structures and carrying out real and needed community activities, based on civilization, and perform various activities. According to the mystical basis of the unity of existence, they do not completely separate the sciences and believe that educational, economic, medical, and so on activities are related to each other. In this research, this collection has been investigated through educational connoisseurship and criticism method. Many of their activities can be observed in accordance with the document of education change, though there are some criticisms, including numerous trials and errors, the lack of a transparent student and teacher evaluation system, as well as many changes in planning that seem It is mostly due to ambiguity in methods and lack of adequate use of books and theoretical research in some fields.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mosque-Based Schools
  • Civilization
  • Imam Khomeini
  • mysticism
  • education
-         قرآن کریم.
-         امینی نژاد، علی (1392)، آموزش پودمانی مبانی عرفان اسلامی، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینیe.
-         باقری، خسرو (1389)، درآمدی بر فلسفه تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران (فلسفه برنامه درسی)، ج2، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
-      بهشتی، محمد (1397)، «نگاهی روان‌شناختی- اجتماعی به باورهای تمدن‌ ساز امام خمینیw»، دوفصلنامه علمی و پژوهشی مطالعات اسلام و روانشناسی، س12، ش22.
-      بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار دانش‌آموزان و دانشجویان (11/8/1396)، تاریخ بازیابی 11/10/1398، www.leader.ir/fa/speech/19721/
-         بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار دانشجویان و معلمان (19/2/1397)، تاریخ بازیابی 11/10/1398، www.leader.ir/fa/content/20962/
-      بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار طلاب حوزه‌های علمیه استان تهران (6/6/1396)، تاریخ بازیابی 11/10/1398، www.leader.ir/fa/speech/19100/
-         بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار معلمان و فرهنگیان (11/2/1398)، تاریخ بازیابی http://farsi.khamenei.ir/news-content?id=42398
-      پایگاه اطلاع رسانی آیت‌الله میرباقری، بخش مطبوعات (1398)، تاریخ بازیابی 11/10/1398، http://mirbaqeri.ir/%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA.html
-         حسینی هاشمی، سیدمنیرالدین (1369)، اصالت تعلق، فرهنگستان علوم اسلامی.
-         حسینی هاشمی، سیدمنیرالدین (1367)، فلسفه اصول روش تنظیم (اصالت رابطه)، فرهنگستان علوم اسلامی.
-         حسینی هاشمی، سیدمنیرالدین (1370)، فلسفه اصول مبانی نظام ولایت، فرهنگستان علوم اسلامی.
-      روایت بچه‌هایی که هنوز به مکتب‌خانه می‌روند، سایت خبرگزاری مهر (1394)، تاریخ بازیابی 11/10/1398، www.mehrnews.com/news/3580747
-         شورای عالی انقلاب فرهنگی، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران (1390).
-         شورای عالی انقلاب فرهنگی، مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران (آذرماه 1390).
-         صدوق، مسعود (1395)، گفتمان انقلاب اسلامی، حسینیه اندیشه.
-         صدوق، مسعود (1396)، بررسی سه تئوری تولید قدرت، اطلاع، ثروت در سبک زندگی غربی و سبک زندگی اسلامی، حسینیه اندیشه.
-          فتحی واجارگاه، کوروش و شفیعی، ناهید (1386)، «ارزشیابی کیفیت برنامه درسی دانشگاهی»، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال اول، ش5.
-       مجموعه مصاحبه‌های شماره 6: مصاحبه با حجت‌الاسلام صفرپور مؤسس مجموعه، حجج اسلام زینلی، عسکرپور، مختاری، خاکساری، اسلامی و آقای فلاح، از مربیان مجموعه و آقای عزیزی مسئول مربیان و آقای شیخ سجادی از والدین و فعالان اقتصادی مجموعه تمدن‌سازی امام خمینیe، در ایام جلسات جمع‌بندی شهریور 1398، حسینیه بزرگ خیرآباد شهر یزد.
-      مدنی‌فر، محمدرضا (شهریور 1398)، نهمین جلسه گردهمایی مدارس تمدن خواه اسلامی (همتا) در اصفهان (آفت و چالش‌های پیش روی مدارس اسلامی).
-      مستندهای ماهی در آب، سایت شبکه مستند سیما (1398)، تاریخ بازیابی 11/10/1398، www.doctv.ir/programs/892180 و www.doctv.ir/programs/892188
-       مصاحبه شماره 1: مصاحبه با حجت‌الاسلام اسلامی، از مربیان مجموعه تمدن‌سازی امام خمینیe سیرجان و اصفهان، 11/2/1398، خانه عملیات اقتصادی مدرسه تمدن‌سازی سیرجان.
-      مصاحبه شماره 2: مصاحبه با حجت‌الاسلام دکتر عباس خاکساری، از مربیان مجموعه تمدن‌سازی امام خمینیe کرمان، 4/4/1398، جلسه با والدین و مربیان، خانه باغ عملیات کشاورزی و دامپروری قناتغستان.
-      مصاحبه شماره 3: مصاحبه با حجت‌الاسلام دکتر عباس خاکساری و آقای یوسف فلاح، از مربیان مجموعه تمدن‌سازی امام خمینیe کرمان، 30/4/1398، خانه باغ عملیات کشاورزی و دامپروری قناتغستان.
-      مصاحبه شماره 4: مصاحبه با حجت‌الاسلام دکتر عباس خاکساری و آقای یوسف فلاح، از مربیان مجموعه تمدن‌سازی امام خمینیe کرمان، 1/5/1398، خانه عملیات و جلسات کرمان، مقابل مسجد امیرالمؤمنینg و ادامه مصاحبه در مسیر منزل آقای خاکساری.
-      مصاحبه شماره 5: مصاحبه با آقای یوسف فلاح، از مربیان مجموعه تمدن‌سازی امام خمینیe کرمان، 13/5/1398، مجتمع فرهنگی ورزشی امام خمینیe کرمان.
-       مصاحبه شماره 7: مصاحبه با حجت‌الاسلام دکتر عباس خاکساری، از مربیان مجموعه تمدن‌سازی امام خمینیe کرمان، خرداد 1398، مسجد قائمf کرمان.
-      میرزاخانی، علی و صمدی، جواد (1396)، اهمیت تحول و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش از دیدگاه مقام معظم رهبری، سومین کنفرانس سراسری دانش و فناوری علوم تربیتی و مطالعات اجتماعی و روان‌شناسی ایران.
-          نوری، علی (1393)، «الگوی خبرگی و نقد تربیتی»، دانشنامه ایرانی برنامه درسی، دانشنامه 3.
-      وجدانی، فاطمه (1398)، «بررسی نسبت میان «فلسفۀ تعلیم و تربیت» با تمدن نوین اسلامی و تبیین فلسفۀ تربیتی مطلوب براساس دیدگاه مقام معظم رهبری»، نشریه علمی آینه معرفت دانشگاه شهید بهشتی، تابستان 1398.
-         یزدان‌پناه، سیّد یدالله (1394)، «ظرفیت‌های عرفان اسلامی در تمدن‌زایی»، فصلنامه علمی پژوهشی فلسفه و الهیات، سال بیستم، ش4، زمستان 1394.
-          فایل‌های صوتی:
شماره فایل‌ها
عنوان فایل
منبع اخذ فایل
1
مباحثه اعضای کارگروه فقه تربیت قم با حجت‌الاسلام صفرپور، 20/10/1397
حجت‌الاسلام نصراللهی از اعضای کارگروه فقه تربیت
2
مجموعه فایل‌های صوتی جلسات جمع‌بندی سالانه اسفند 1396 مشهد
ضبط شده از سوی پژوهشگر و همچنین نمایندۀ مرحوم حجت‌الاسلام حاجی آبادی
3
مجموعه فایل‌های صوتی جلسات جمع‌بندی مرداد 1398 شاهرود
حجت‌الاسلام عباسی مسئول تدوین مجموعه تمدن‌سازی امام خمینیe
(فایل‌های صوتی و مصاحبه‌ها نزد پژوهشگر موجودند).