نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه شهید چمران اهواز /اهواز/ایران
2
استاد، فلسفه تعلیم و تربیت،دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3
دانشیار، فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز، ایران
4
دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
10.30471/edu.2026.11768.3185
چکیده
درک زیباییشناسی در تجارب اخلاقی و معنوی بعد مهمی از تربیت آدمی است که سبب ارتقای حیطهی شناختی و گسترش معرفت و آگاهی و سمت و سو دادن به گرایش زیباییدوستی و زیباییطلبی انسان در جهت کشف حقایق و تصاحب کمال و تشبه به جمال مطلق است. تحقق شایستگیها در زیباییهای اخلاقی و معنوی به مراتب دشوارتر از زیباییهای ظاهری است و نادیده انگاشتن آن به غفلت از مسیر تربیت زیباییشناسی میانجامد. در پژوهش حاضر، ابتدا با رویکرد تحلیلی به تبیین شایستگیهای زیبایی-شناسی بر مبنای اسناد تحولی نظام تعلیم و تربیت ایران پرداخته شده و سپس پژوهشگر با بهرهگیری از صورت بازسازی شده استنتاج عملی فرانکنا، اصول تربیتی شایستگیها را استنتاج نموده است. بر اساس یافتهها، شاخصترین شایستگیهای زیباییشناسی بر مبنای اسناد تحولی عبارت از: غریزهی زیباییشناختی پرورشیافته، شناخت و فهم نشانهها و معانی جمال الهی در خانواده، محیط پیرامون و امر روزمره، کاربست هدفمند زیباییهای اخلاقی و معنوی در گفتار و کردار، باور به زیباییدوستی و زیباییجویی به عنوان مؤلفهی مهم فطرت الهی و مهارتِ در کسب تجارب زیباییشناختی کمالگرا میباشد؛ همچنین اصول تربیتی منتج از شایستگیهای زیباییشناسی در اخلاق و معنویت شامل هشت اصل برتری عقلانیت بر حسّانیت، ارتقاء حساسیت زیباییشناختی از مراتب دانی به عالی، مسؤلیتپذیری و احساس تکلیف، باور به غایتمندی زیباییهای آفرینش، توجه به زیباییهای معقول و معنوی، تقید اخلاقی و معنوی، تصعید و والایش عواطف زیباییشناختی، یکپارچگی و توأمانی شایستگیهای زیباییشناسی میباشد.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Aesthetic Competencies of Morality and Spirituality: Deriving Educational Principles from Iranian Education System Documents.
نویسندگان [English]
-
ghiaseddin mohaghegh
1
-
Seyyed Mansour Marashi
2
-
Seyyed jalal Hashemi
3
-
parvaneh valavi
4
1
PhD Student, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
2
Professor, Philosophy of Education, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
3
Associate Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
4
Associate Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]
Understanding aesthetics in moral and spiritual experiences is an important aspect of human education that promotes the cognitive sphere, expands knowledge and awareness, and directs the human tendency to love and seek beauty in order to discover truths and acquire perfection and resemble absolute beauty.This study addresses the significant challenge of fostering moral and spiritual aesthetic competencies, arguing that neglecting these can lead to a substantial gap in aesthetic education. It begins by analytically defining these competencies based on the developmental documents of the Iranian education system. Subsequently, employing a reconstructed form of Frankena's practical inference, the research deduces the corresponding educational principles. Key aesthetic competencies identified include a developed aesthetic instinct, the ability to recognize and comprehend divine beauty in everyday life, the purposeful application of moral and spiritual beauty in speech and action, the belief in beauty-loving and beauty-seeking as core components of divine human nature, and the skill of acquiring perfectionist aesthetic experiences. The derived educational principles emphasize the superiority of rationality over sensibility, the promotion of aesthetic sensitivity from lower to higher levels, responsibility and a sense of duty, the teleological nature of creation's beauties, attention to intelligible and spiritual beauties, moral and spiritual commitment, the sublimation and exaltation of aesthetic emotions, and the integration and synergy of aesthetic competencies.
کلیدواژهها [English]
-
Aesthetic
-
Competency
-
Morality
-
Spirituality
-
Developmental Documents
)